Zabytki Miasta Bodzentyn

Zamek w Bodzentynie

Zamek został wybudowany w drugiej połowie XIV w.Usytuowany jest na wysokiej skarpie, otoczonej z dwóch stron wodami rzeki Psarki. Jest to budowla w całości wykonana z kamienia i cegły. Przez  długie lata zamek pozostawał rezydencją  biskupów krakowskich. Często był rozbudowywany, jednak zachowały się fragmenty pochodzące z pierwotnej jeszcze budowli. W czasach największej świetności zamek składał się z trzech skrzydeł, z dziedzińcem w środku, posiadał też jedną narożną wieżę, wykorzystywaną jako więzienie. Całość była otoczona murem. Do rezydencji należał również  ogród włoski ciągnący się do znajdującego się w pobliżu kościoła. Był tu także zwierzyniec oraz kilkanaście budynków gospodarczych znajdujących się na przedzamczu.

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Stanisława w Bodzentynie

Kościół gotycki znajdujący się w Bodzentynie został ufundowany przez biskupa krakowskiego - Zbigniewa Oleśnickiego w latach 1440–1452. Jest to budowla trójnawowa typu bazylikowego. Kształt kościoła jest wzorowany na rozwiązaniach architektonicznych, występujących w krakowskich kościołach bazylikowych. Najcenniejszym zabytkiem znajdującym się w kościele jest ołtarz, którego wykonanie retabulum przypisuje się Giovanniemu Cini ze Sieny, natomiast obraz Chrystusa na krzyżu wykonał w Wenecji w latach 1546-1547 Piotr Włoch. Ołtarz główny pochodzi z Katedry Wawelskiej fundacji króla Zygmunta Starego. Początkowo przeniesiony do Bazyliki Katedralnej w Kielcach, a następnie do Bodzentyna.

  • Tablica upamiętniająca pobyt papieża w Bodzentynie

Tablica z piaskowca została wmurowana w południowej ścianie kościoła zaraz przy wejściu do kruchty. Została ona poświęcona papieżowi Janowi Pawłowi II. Widnieje na niej napis:

„Wiernemu Synowi Królowej Jasnogórskiej Papieżowi Janowi Pawłowi II który jako metropolita krakowski złożył w tej świątyni ofiarę mszy św. i wygłosił Słowo Boże 25 V 1974r. – dniu nawiedzenia Matki Bożej w kopii jej cudownego obrazu tablicę tę poświęcają wdzięczni parafianie z duszpasterzami

Bodzentyn 1983”.

  • Figura Szczygłów

Po przekroczeniu bramy kościelnej, po lewej stronie znajduje się figura wykonana z kamienia. Widnieje na niej napis:

„Na cześć i na chwałę Panu Bogu w Trójcy Świętej Jedynemu

Ten krzyż wystawili Antoni i Franciszka z Bartkowiczów SZCZYGŁOWJE dnia 5 czerwca 1868r.”

  • Pomnik i tablica pamięci o Wykusie przy kościele w Bodzentynie

Pomnik ku czci 20 poległych żołnierzy z plutonu ochrony radiostacji Jana "Inspektora Jacka" Kosińskiego znajduje się na placu kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia NMP w Bodzentynie. Na kamiennym obelisku z krzyżem i żołnierskim orłem, znajduje się tablica z nazwiskami partyzantów poległych na Wykusie w obronie radiostacji dalekiego zasięgu.

Kościół pw. Świętego Ducha w Bodzentynie

Historia Kościoła sięga 1475 roku. Pierwotnie był to drewniany kościół przyszpitalny. W pierwszej połowie XVII wieku na jego miejscu wzniesiono kościół murowany, który spłonął dwukrotnie. Po raz pierwszy w 1619 r., natomiast po raz drugi w olbrzymim pożarze Bodzentyna w 1917 r. Od tego czasu ruiny kościółka stały i niszczały wraz z upływem lat. Dopiero dzięki staraniom obecnego Proboszcza Leszka Sikorskiego przy wsparciu parafian, jak także dofinansowaniu z budżetu Gminy i środków unijnych możliwa była, po prawie stu latach, odbudowa i rekonstrukcja zabytkowego kościółka. Od 2010 roku kościół służy parafianom.

Mury miejskie w Bodzentynie

Florian z Mokrska rozbudował miasto, dokończył budowę zamku biskupiego oraz otoczył całość murami obronnymi. Ich długość wynosiła około 1200 metrów, szerokość ok 1,5-2 metry a wysokość prawdopodobnie 9 metrów. Część murów stanowiła zarazem fortyfikację zamku. Do miasta wjechać można było dwiema bramami: Krakowską od południa oraz Opatowską od wschodu, a mury zwieńczone były co najmniej czterema basztami. Materiału do ich budowy nie brakowało. Dolomity i piaskowce pochodziły z najbliższych okolic.

Cmentarze bodzentyńskie:

  1. cmentarz żydowski (kirkut), znajduje się w zagajniku pośród pól na północnym zboczu Miejskiej Góry. Do dziś zachowało się ponad 70 nagrobków, wykonanych
    z piaskowca, w formie macew i stel, o zakończeniach półokrągłych i prostych.
    W zwieńczeniach macew wyryto typowe dla żydowskiej sztuki sepulkralnej zdobienia, takie jak: szafy z księgami, lwy, korony Tory, świece, ptaki, dzbany. Część inskrypcyjna często jest flankowana kolumnami i odcięta linią od zwieńczenia.
  2. cmentarz wojenny 1914 – 1915 r. (przy ul. Suchedniowskiej), założony został
    w 1915 r. z inicjatywy władz niemieckich. Pochowano tu żołnierzy armii niemieckiej (34 mogił), austrowęgierskiej (18) i rosyjskiej (19), poległych w czasie I wojny światowej ekshumowanych z pobojowisk we wsiach: Psary, Prydacza (obecnie Grabowo), Śniadka oraz spod Świętej Katarzyny.
  3. cmentarz parafialny – założony w XVIII wieku, na którym do dziś odbywają się pochówki. Wśród licznych mogił z interesującymi przykładami zabytkowej rzeźby nagrobnej i żeliwnych odlewów znajdują się mogiły żołnierzy Napoleona, powstańców styczniowych, żołnierzy podziemia niepodległościowego i ofiar represji okupantów z lat 1939-45. W starszej części cmentarza znajdują się liczne kurhany,
    a wśród nich na uwagę zasługuje zabytkowy i niezwykle urokliwy XIX wieczny grobowiec rodziny Zalewskich z pięknym, kamiennym, neogotyckim obeliskiem.                                                                                                                          

Zagroda Czernikiewiczów

Jest przykładem typowej architektury małomiasteczkowej o charakterze rolniczym. W skład zagrody wchodzą: budynek mieszkalny, budynki gospodarcze oraz wozownia, które wraz z zamykającym podwórze drewnianym ogrodzeniem tworzą zwarty zespół w kształcie czworoboku. Ściany wszystkich budynków zostały wzniesione z drewna jodłowego, zaś dachy mają pokrycie gontowe.

Tablica przy ulicy 3 Maja 15

Tablica znajdująca się przy Zagrodzie Czernikiewiczów. W 1993r. postawiono tam tablicę upamiętniającą 50 rocznicę pacyfikacji Bodzentyna. Na tablicy widnieje napis:

„ Tu 1 VI 1943 r. zostało zamordowanych 39 obywateli Bodzentyna przez okupanta niemieckiego- Harcerze w 34 rocznicę pacyfikacji”.

Figura św. Jana Nepomucena

Przy ul. Kieleckiej na skarpie znajduje się jedna z dwóch figur św. Jana Nepomucena w Bodzentynie. Kamienna figura świętego osadzona jest na sporym cokole .Brak na nim jakichkolwiek napisów. Jest niemal bliźniaczo podobna do pierwszej figury zlokalizowanej w rynku dolnym (w parku). Rąbek u komży zdobią takie same symbole, co może wskazywać na wytwór tego samego warsztatu kamieniarskiego. Obiekt stoi w sąsiedztwie XIX wiecznego kamiennego krzyża oraz żołnierskiej mogiły.

Płyta i krzyż „nieznanego” żołnierza przy ulicy Kieleckiej.

Pomnik wystawiony na „Cześć Bohaterom” poległym w obronie ojczyzny w wojnie polsko-bolszewickiej. Na betonowej płycie widnieje napis:

„ Nieznanemu żołnierzowi poległemu za ojczyznę w wojnie polsko-bolszewickiej oraz Antoniemu Pałysiewiczowi poległemu pod Lidą dnia 16.IV.1919 r. Fundator Stanisław Pałysiewicz”.

W połowie krzyża natomiast umocowana została żeliwna tabliczka z napisem:

„ Antoniemu Pałysiewiczowi poległemu za ojczyznę w wojnie polsko-bolszewickiej d. 16.IV.1919 r. przeżywszy lat 22

- - - - - - - -

Ten krzyż postawiony w 1933 r. przez ojca na pamiątkę synowi”.

Pomnik Żołnierzy Ruchu Oporu w Bodzentynie

Nad brzegiem stawu, nieopodal skrzyżowania ulic: Kieleckiej, Suchedniowskiej oraz Szermentowskiego, wystawiono w 1972 roku betonowy pomnik. Widnieje na nim napis:

„ Żołnierzom- bojownikom ruchu oporu- antyfaszystom zamordowanym w rejonie Bodzentyna w latach 1939-1945 przez zbrodniarzy hitlerowskich wieczna cześć i chwała. Mieszkańcy Bodzentyna, pracownicy wojewódzkiego przedsiębiorstwa PKS Kielce- Bodzentyn 1972 rok”.

Pomnik Świętego Floriana

W centralnej części Górnego Rynku w Bodzentynie stoi pomnik św. Floriana. Został on wzniesiony w roku 1807. Huragan był zapewne przyczyną zniszczenia pomnika w lipcu 1946 roku. Został on gruntownie odrestaurowany dwa lata później, przez członka zarządu Straży Pożarnej w Bodzentynie, Jana Kudlińskiego.

Słup Świętej Anny

Pod Bodzentynem, na drodze prowadzącej do Tarczku znajduje się murowany, ośmioboczny słup z krzyżem. Nie widnieją na nim żadne napisy. Wiadomo jednak, iż nosi nazwę św. Anny, gdyż wystawiony został na miejscu istniejącego około 1240 roku kościółka pw. św. Anny.

Krzyże pamięci

W 1943 roku hitlerowcy zakwaterowali się w plebanii, gdzie w bestialski sposób mordowali mieszkańców Bodzentyna. Ich ciała natomiast zakopywali na terenie zamku. W niewielkiej odległości od ruin ,znajdują się symboliczne krzyże. Ciała ofiar zostały ekshumowane.

 

Kalendarz

2017-09-10

Festyn "Powitanie Roku Szkolnego" 2017

Serdecznie zapraszamy na Festyn "Powitanie Roku Szkolnego"
10 września 2017 o godzinie 15.00. Bodzentyn, Rynek Górny

Wywiad z Grupą "Alebabki"

Grupa „Alebabki” już od ponad dwóch lat prężnie działa na terenie gminy Bodzentyn. Członkinie tej grupy organizują warsztaty i szkolenia. Pamiętają także o najmłodszych i zachęcają do wspólnego działania. „Warsztaty Tkackie” organizowane przez Stowarzyszenie „Strefa Wokół Łysej Góry” już 27 sierpnia na Rynku Górnym w Bodzentynie, start godz.15:00. Z tej okazji prezentujemy Państwu wywiad z Beatą Syzdół z grupy „Alebabki” i przy okazji serdecznie zapraszamy wszystkich do uczestnictwa w tym nowatorskim wydarzeniu.