Wybrane zabytki w Gminie Bodzentyn

Zabytki znajdujące się w Świętej Katarzynie, Krajnie i Wilkowie

Kapliczka  anachorety na Wzorkach

Jest to murowana z kamienia kapliczka wykonana na kształt ośmiokątu, kryta gontem. Znajduje się przy trasie Kielce  – Bodzentyn. Źródła podają, że zbudowano ją w XVII wieku i poświęcono św. Antoniemu – twórcy idei anachoretyzmu, czyli ascetycznego życia w odosobnieniu, którego celem jest pogłębienie i udoskonalenie życia duchowego. Niedawno, podczas przebudowy drogi  nr 752, kapliczkę odremontowano i przeniesiono na drugą stronę jezdni.

Kapliczka św. Józefa

Kapliczkę można znaleźć bez żadnego problemu, ponieważ znajduje się przy głównej drodze po prawej stronie prowadzącej do miejscowości Krajno, Górno. Jest to kapliczka drewniana sięgająca  XVIII w. W czasie I wojny została silnie zniszczona, jednak po kilkunastu latach została odrestaurowana przez mieszkańców, a w szczególności przez pracowników Ś.P.N, którzy to potajemnie nocą dokonali odbudowy.   

Kapliczka Janikowskich (Żeromskiego)

Kapliczka Janikowskich zwana również jako „ Kapliczka Żeromskiego „ jest jedną z bardziej znanych kapliczek w naszej gminie. Została zbudowana przez Wincenta Janickiego , pełniącego ówcześnie funkcję wójta, który prawdopodobnie został tam pochowany. Kapliczka jest wielką atrakcją turystyczną, ponieważ za młodych lat Stefan Żeromski wyrył na jednej z ścian swoje imię i nazwisko, dlatego też nazywana jest „ Kapliczką Żeromskiego”. Znajduje się w lesie po prawej stronie, idąc do wejścia Puszczy Jodłowej, równolegle do klasztoru sióstr Benedyktynek .

Krzyże przy kapliczce Janikowskich (Żeromskiego)

Krzyż na grobie powstańca

Przed kapliczką Janikowskich po lewej i po prawej stronie stoją dwie mogiły powstańcze. Po lewej stronie z dębowym krzyżem jest to mogiła „ nieznanego” , jednak z opowiadań mieszkańców, a w szczególności Pani Heleny Adamczykowej wynika, iż w tym miejscu jest pochowany niejaki Jan Pietrala ven Pietrola, który to wraz z rodziną musiał uciekać z miejscowości z pod Krakowa, ponieważ brał udział w rewolucji krakowskiej  w 1846r.

Krzyż na grobie Januchtów

Na tej samej wysokości po prawej stronie znajduje  się druga mogiła. Na dębowym krzyżu widnieje napis:

„1908 JACENTY

BREGIDA

GUSTAW

JANUCHTY

PROSZĄ

O ZDROWAŚ

1970”

Klasztor  w Św. Katarzynie

Historia klasztoru w Świętej Katarzynie sięga XV wieku, znajdował się tu erem (klasztor pustelniczy), należący do zakonu benedyktynów ze Świętego Krzyża. W 1480 roku konsekrowany został gotycki kościół pod wezwaniem Świętej Katarzyny Panny i Męczenniczki, ufundowany przez biskupa krakowskiego - Jana Rzeszowskiego.

W 1534 roku kościół i klasztor zostały strawione przez pożar. Kościół został odbudowany, a w 1633 rozbudowany. Bernardyni mieszkali w Świętej Katarzynie do 1815, a następnie przekazali klasztor bernardynkom z Drzewicy. W 1847 w klasztorze wybuchł kolejny pożar. Po naprawie spalonego dachu i wieży, w 1849 roku do Świętej Katarzyny, został przeniesiony drewniany ołtarz Świętej Tekli z Nowej Słupi.

Wejście przez niewielkie krużganki, zwane obchodami prowadzi do klasztornej rozmównicy    i kościoła, w którym znajduje się figura patronki - według tradycji wykonana z drewna cyprysowego i przywieziona z Ziemi Świętej ok XV w.

Figura św. Katarzyny

Znajduje się przed klasztorem sióstr bernardynek w św. Katarzynie. Figura ma kształt czterobocznego słupa, zdobionego gzymsami, nad którymi góruje krzyż. Na froncie znajduje się wnęka, w której umieszczono kamienną figurkę św. Katarzyny. Źródła podają, iż może ona pochodzić z pierwszej połowy XVI wieku.

Miejsce straceń oraz mogiły zbiorowe

Przed wejściem do Puszczy Jodłowej za ogrodzeniem po prawej stronie w kierunku źródełka znajduje się pionowa tablica, na której widnieje napis:

NA WIECZNĄ CZEŚĆ I CHWAŁĘ

RODAKOM Z NAJBLIŻSZYCH

OKOLIC ZAMORDOWANYM

W TYM MIEJSCU PRZEZ

FASZYSTÓW HITLEROWSKICH W ROKU 1943

ŚWIĘTA KATARZYNA 1972

SPOŁECZEŃSTWO KIELECCZYZNY

Pomnik Stefana Żeromskiego

Jest to pionowa tablica z piaskowca która została wzniesiona w 29 rocznice śmierci Stefana Żeromskiego – pisarza urodzonego w Ciekotach . Zaprojektował go artysta rzeźbiarz Stanisław Sikora. Pomnik przedstawia podobiznę pisarza oraz jego słowa mówiące:   

„PUSZCZA JEST NICZYJA. NIE MOJA ANI TWOJA, ANI NASZA, JENO BOŻA. ŚWIĘTA”.

Nieopodal pomnika znajduje się źródło św. Franciszka i kaplica pod jego wezwaniem.

Źródełko św. Franciszka

Źródełko znajduje się przy drodze wiodącej na Łysicę, w pobliżu drewnianej kapliczki św. Franciszka.

Według legendy na szczycie Łysicy znajdował się zamek zamieszkiwany przez dwie siostry. Pewnego dnia do zamku przybył rycerz, w którym obie siostry zakochały się. Starsza zapragnęła mieć rycerza tylko dla siebie i postanowiła zabić młodszą. Nie zdążyła jednak zrealizować swojego planu, gdyż pod nieobecność siostry rozpętała się burza, a piorun zniszczył zamek zabijając kochanków. Młodsza siostra wracając zobaczyła ruiny zamku    i zalała się łzami. Według legendy jej łzy zasiliły źródełko, które od tamtej pory posiada właściwości lecznicze.

Kapliczka św. Franciszka

Powstanie kaplicy datuje na  czas pojawienia się tu bernardynów , stanowiących  gałąź Zakonu Franciszkanów, i to oni w 1641 r. wystawili pierwszy kościółek pw. św. Franciszka. Prawdopodobnie była to budowla drewniana, jednakże po pewnym czasie zniszczała, a na jej miejscu wybudowano nową, murowaną. Gdy i ta popadła w ruinę, w XIX w. wystawiono drewnianą kapliczkę, która stoi do dziś.

Od strony źródełka prowadzą do niej schody, tworzące rodzaj  ganku, na którym stoją cztery kolumienki, dach pokryty gontem, a na nim znajduje się wieżyczka z krzyżem. Od strony frontowej znajduje się wnęka, w której usytuowana jest drewniana figura św. Franciszka.  W bocznych ścianach kapliczki znajdują się okna oświetlające wnętrze, w którym przyciąga uwagę ładnie rzeźbiony ołtarz.

Krzyż na szczycie Łysicy

Krzyż na szczycie Łysicy postawiono w czerwcu 1930 roku. Został wzniesiony przez ks. Władysława Kostrzewskiego oraz miejscową ludność. Widnieje na nim napis:

„ NIEŚMIERTELNEMU KRÓLOWI WIEKÓW,

JEZUSOWI CHRYSTUSOWI,

GŁOSI CZEŚĆ I CHWAŁĘ PUSZCZA JODŁOWA”.

Kapliczka św. Mikołaja

Kapliczka znajduje się w samym sercu Puszczy Jodłowej  w Świętokrzyskim Parku Narodowym. Możemy do niej dojść idąc szlakiem czerwonym ze Świętej Katarzyny na Święty Krzyż.  Została wzniesiona w 1876 roku przez okolicznych mieszkańców.  Kapliczka poświęcona jest św. Mikołajowi, który jest  patronem  pielgrzymów i podróżnych.

Pomnik Partyzantów w Krajnie

Uroczyste odsłonięcie pomnika nastąpiło w 1962 roku. Na pomniku widnieje wykuty napis:

„BOHATEROM WALK W LATACH 1939-1945 O WYZWOLENIE NARODU POLSKIEGO SPOD HITLEROWSKIEJ OKUPACJI PARTYZANTOM ZIEMI KIELECKIEJ W XX ROCZNICĘ POWSTANIA PPR- SPOŁECZEŃSTWO KIELECCZYZNY- ROK 1962”.

Kapliczka św. Józefa w Wilkowie

Drewnianą kapliczkę ufundował Ignacy Karpiński wraz z mieszkańcami w latach osiemdziesiątych XIX wieku. Była to postać powszechnie znana, gdyż pełnił on funkcję sędzi oraz wójta gminy Górno, do której wówczas należał Wilków. W latach siedemdziesiątych XX wieku rozbudowy podjął się młodszy kapelan z klasztoru w Św. Katarzynie, ks. T. Jarmundowicz, który postanowił we własnym zakresie z pomocą młodzieży szkolnej odbudować chylącą się ku upadkowi kapliczkę.

Zabytki znajdujące się we Wzdole

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Wzdole

Pierwszy kościół we Wzdole istniał już w 1346 roku. Obecny został wzniesiony z fundacji sekretarza królewskiego Bernarda Servallego i jego żony Teresy w 1687 roku. Konsekrowany w roku 1710 przez biskupa Kajetana Łubieńskiego. Świątynia jest pięknie położona na wzgórzu i dominuje nad okolicą. Znacznie przebudowano ten barokowy kościół w latach 1939-1945 i ma dość mocno zatarte cechy stylowe. Budowla jest orientowana, murowana z kamiennych ciosów i otynkowana. Składa się z trójprzęsłowej nawy i prezbiterium, od zachodu przylega czworoboczna wieża przechodząca na trzeciej kondygnacji w ośmiobok, od północy dobudowana jest kaplica, a od południa kruchta.

Figura św. Mikołaja

Najstarsza figura na terenie gminy Bodzentyn znajduje się we Wzdole Kolonii. Początkowo figura znajdowała się w pobliżu kościoła. Niestety żydowskie rodziny nagminnie znieważały figurę i przeniesiono ją na obecne miejsce.

Figura Rabajczyków

Przy wlocie drogi na wieś Wzdół Hucisko stoi żeliwny krzyż z pasją oraz ogrodzeniem. Widnieje na nim napis:

„Na Pamiątkę Męki Chrystusa Pana wystawili Antoni i Rozalia Rabajczyki 1871”

Kapliczka znajdująca się przy drodze prowadzącej na Wiąckę

Przy drodze prowadzącej na wieś Wiącka po lewej stronie stoi kapliczka z umieszczoną w środku figurką Matki Boskiej.

Pomnik ofiar faszyzmu we Wzdole Rządowym

Pomnik znajduje się w centrum wzdolskich wiosek. Został wystawiony ku czci ofiar hitleryzmu.

Zabytki znajdujące się w Psarach

Kościół pw. Matki Bożej Pięknej Miłości w Psarach

W 1979 r. ks. Stanisław Klocek, proboszcz z Bodzentyna zdecydował o zaadaptowaniu kaplicy w Psarach na potrzeby przyszłego kościoła. W 1984 r. bp Jan Gurda poświęcił budowaną świątynię i wmurował kamień węgielny. Dekretem z 1986 r. bp Stanisław Szymecki, ówczesny ordynariusz kielecki, erygował parafię w Psarach pw. Matki Bożej Pięknej Miłości.

Pomnik pamięci mieszkańców Psar

W we wsi Psary Podlesie znajduje się kamienno-betonowy pomnik obok stojącego już wcześniej drewnianego krzyża. Na płycie widnieje napis:

„Miejsce uświęcone krwią bestialsko pomordowanych obywateli Psar Podlesie przez hitlerowców w dniu 29 V 1943 r.- Ku wiecznej pamięci społeczeństwo wsi Psary Podlesie”.

Na krzyżu natomiast widnieje napis:

„Poległym śmiercią tragiczną dn.29V 1943 r. 8 osobom- FTKWB- 1945r.”

Zabytki znajdujące się w Woli Szczygiełkowej

Pomnik i płyta poświęcona pamięci  21 mieszkańców Woli Szczygiełkowej, rozstrzelanych przez hitlerowców 25 maja 1943 roku. Na pomniku widnieje napis:

OFIAROM HITLEROWSKIEGO TERRORU

POLEGŁYM W LATACH

1939 – 1945

SPOŁECZEŃSTWO KIELECCZYZNY

Na płycie ufundowanej w 2010 r. znajdują się nazwiska ofiar zamordowanych podczas II wojny światowej.

Zabytki znajdujące się w Dąbrowie Górnej

Figura św. Floriana w Dąbrowie Górnej

Figura św. Floriana, opiekuna strażaków, mieści się przy drodze. Tradycja głosi, że w dawnych czasach strażacy z Dąbrowy w drodze do kościoła lub z powrotem  obchodzili figurę trzy razy dookoła  wierząc,  że dzięki temu ochronią swoje domy przed pożarami.

Kaplica św. Marii Magdaleny w Dąbrowie Górnej znajduje się wśród pól z dala od drogi. Liczy ok 200 lat jednak dokładna data powstania nie jest bliżej znana. W przeszłości pełniła ona funkcję miejscowego kościoła. Mimo upływu lat kapliczka jest świetnie zachowana. We wnętrzu znajdują się ołtarz oraz trzy figury gipsowe w tym figura św. Marii Magdaleny, oraz obrazik Matki Boskiej Częstochowskiej wytłaczany na złotej blasze  z napisem:

O MATKO NAJŚWIĘTSZA, WSPOMAGAJ, ABYM BOGA NIE UTRACIŁ.

Na odwrocie widnieje napis:  Ofiara do kaplicy we wsi Dąbrowa od Ireny i Władysława małż. Morawskich z Bodzentyna. Dn. 3 czerwca 1909 r.

Jednak nikt nie pamięta kim byli fundatorzy obrazu.

Obok kapliczki po prawej stronie mieści się betonowa płyta z napisem:

Ś.P.

POMORDOWANI

PRZEZ HITLEROWCÓW

MIESZKAŃCY WSI

DĄBROWY GÓRNEJ

8 V 1943

Natomiast po lewej znajdują się jeszcze dwie mogiły powstańcze.

Mogiła ofiar pacyfikacji z maja 1943r.

Jest to zbiorowa mogiła mieszkańców Dąbrowy Dolnej, pomordowanych 10 maja 1943r. w odwecie za pomoc partyzantom oraz atak na niemieckich żandarmów. Mogiła jest w kształcie prostokątnej płyty betonowo-lastrikowej. Na górnej części wyryto napis:

KU CZCI POMORDOWANYCH W DNIU

10 MAJA 1943

PRZEZ OPRAWCÓW HITLEROWSKICH

Niżej wymienione zostały nazwiska ofiar pacyfikacji a pod spodem napis:

MIEJSCOWE SPOŁECZEŃSTWO

SKŁADA IM HOŁD

CZEŚĆ ICH PAMIĘCI

Zabytki znajdujące się w Sieradowicach

Płyta Żeromskiego

Na Górze Sieradowskiej pod samym lasem Towarzystwo Przyjaciół Bodzentyna – prezes Antonii Waciński w 1981 ufundował kamienną płytę poświęconą słynnemu pisarzowi Stefanowi Żeromskiemu, który to ową górę Sieradowską opisał w jednym ze swych tomików.

Figura Krogulców

Jest to figura upamiętniająca miejsce śmierci gajowego lasów siekierzyńskiech Stanisława Krogulca, który został rozstrzelony za to, iż jego dwaj synowie brali udział w zgrupowaniu AK. Na płycie widnieje napis:

MIEJSCE UŚWIĘCONE

KRWIĄ MĘCZEŃSKĄ

ROZSTRZELONEGO PRZEZ

NIEMIECKIE GESTAPO

DNIA 26 LUTEGO 1943R.

STANISŁAWA KROGULCA

PROSI O ZDROWAŚ MARIA

RODZINA .

WYKUS

Wykus to uroczysko leśne położone w samym sercu Lasów Siekierzyńskich. Dojechać można tam z kilku stron, jednak najlepsze dojazdy są od strony Bodzentyna i  Wąchocka. Lasy te oprócz pięknej i bogatej flory i fauny, przede wszystkim kojarzone są z miejscem bohaterskich walk,  jakie się tam odbyły, z ogromnym poświęceniem polskich żołnierzy.  Jednak Wykusu nie można zawęzić tylko do walk II wojny światowej, choć te z pewnością były najważniejsze.

W roku 1957 na miejscu dawnego obozu odsłonięto kapliczkę z obrazem Matki Boskiej Bolesnej, upamiętniającą poległych w walce o Ojczyznę, wzniesioną z 104 cegieł – pseudonimów kolegów poległych w czasie walk. Kapliczka otoczona jest murem, na którym obecnie umieszczonych jest już kilkaset tabliczek z nazwiskami zmarłych żołnierzy zgrupowań "Ponurego" i "Nurta”. Z każdym rokiem przybywa tabliczek z nazwiskami kolejnych zmarłych uczestników zgrupowania.

%MCEPASTEBIN%

Kalendarz

2017-09-10

Festyn "Powitanie Roku Szkolnego" 2017

Serdecznie zapraszamy na Festyn "Powitanie Roku Szkolnego"
10 września 2017 o godzinie 15.00. Bodzentyn, Rynek Górny

Wywiad z Grupą "Alebabki"

Grupa „Alebabki” już od ponad dwóch lat prężnie działa na terenie gminy Bodzentyn. Członkinie tej grupy organizują warsztaty i szkolenia. Pamiętają także o najmłodszych i zachęcają do wspólnego działania. „Warsztaty Tkackie” organizowane przez Stowarzyszenie „Strefa Wokół Łysej Góry” już 27 sierpnia na Rynku Górnym w Bodzentynie, start godz.15:00. Z tej okazji prezentujemy Państwu wywiad z Beatą Syzdół z grupy „Alebabki” i przy okazji serdecznie zapraszamy wszystkich do uczestnictwa w tym nowatorskim wydarzeniu.

Zobacz również